Nie wpaść w kanał z kanałami

Źródło: jedlnia.org.pl

Źródło: jedlnia.org.pl

Instalacja kanalizacyjna to zespół powiązanych ze sobą elementów służących do odprowadzania ścieków z obiektu budowlanego i jego otoczenia do sieci kanalizacyjnej zewnętrznej lub innego odbiornika.

Kanalizacja

Instalację kanalizacyjną stanowią: 1 – podejście 2 – piony 3 – przewód poziomy 4 – studzienka rewizyjna 5 – rynna 6 – pion spustowy 7 – kanał ściekowy 8 – kanał deszczowy Źródło: www.instsani.pl

 

 

Kanalizacja dzieli się na kanalizację sanitarną oraz kanalizację deszczową, w zależności od przeznaczenia i charakteru ścieków.

Z uwagi na zasadę działania kanalizacja sanitarna może być:

  • grawitacyjna, gdzie ścieki spływają samoistnie, pod wpływem własnego ciężaru, jest to najbardziej rozpowszechniony typ kanalizacji,
  • podciśnieniowa, gdzie sieć przewodów cały czas znajduje się pod ciśnieniem niższym od ciśnienia atmosferycznego (podciśnieniem) wytwarzanym przez stację podciśnieniową z zamontowaną pompą, poprzez różnicę ciśnień pomiędzy powietrzem w pomieszczeniu a siecią przewodów następuje wysysanie ścieków z przyborów i kierowanie ich do zbiornika pośredniego w stacji podciśnieniowej. Po wyrównaniu ciśnień do przyborów doprowadzana jest świeża porcja wody.

Ten typ kanalizacji stosowany jest gdy:

  • przepustowość kanalizacji grawitacyjnej jest ograniczona,
  • przy braku dostępu do wody,
  • przy pożądanym rozdzieleniu ścieków szarych od czarnych,
  • w więziennictwie dla wyeliminowania możliwości wykorzystania systemu rur do komunikowania się,
  • w szpitalach i innych budynkach gdzie wymagany jest wysoki poziom higieny,
  • w przypadku gdy system grawitacyjny jest nieopłacalny lub niewykonalny,
  • ciśnieniowa, stosowana najczęściej do przepompowywania ścieków bytowo-gospodarczych powstałych w zabudowie mieszkalnej i usługowej z terenów niżej położonych na poziom wyższy, przy pomocy pompy ścieków.

Początek procesu odbierania ścieków rozpoczyna się podejściem, które, w zależności od przyboru, charakteryzuje się różnymi średnicami. Aby ścieki mogły być sprawnie usuwane wyłącznie za sprawą grawitacji, średnice rur muszą być odpowiednio dobrane do przewidywanej ilości i rodzaju odprowadzanych zanieczyszczeń. Jeśli rury będą miały za małą średnicę, instalacja nie będzie dostatecznie szybko i skutecznie odbierała powstającego strumienia ścieków. Średnica rur w instalacji kanalizacyjnej zwiększa się w miarę oddalania się od przyboru sanitarnego i włączania do niej kolejnych urządzeń sanitarnych.

 

W zależności od rodzaju przyboru średnice podejść wynoszą:

Rodzaj przyboru Średnica podejścia [mm]
umywalka, bidet 40
zlewozmywak, wanna 50
podejście do kilku przyborów lub pion albo odpływ bez miski ustępowej  70
miska ustępowa 110

 

Przy ustalaniu średnicy pionów, do których podłącza się odpływy z poszczególnych przyborów lub grup przyborów sanitarnych, należy trzymać się zasady, że ich średnica musi być co najmniej taka jak największa średnica podejścia.

Instalacja kanalizacyjna pracuje najlepiej, gdy odcinki rur łączące urządzenia sanitarne z pionami są możliwie krótkie. Np. miska ustępowa nie powinna stać dalej niż 1 m od pionu (maksymalnie 2,5 m – mierzone poziomo od pionu do syfonu). Jeśli podejście musi być dłuższe, powinno być dodatkowo wentylowane. Miski ustępowej najlepiej nie podłączać do wspólnego podejścia z innymi przyborami sanitarnymi. W przypadku złamania tej zasady, na podejściu należy zainstalować dodatkową wentylację oraz rewizję. W przeciwnym razie podczas korzystania z urządzeń sanitarnych znajdujących się bliżej pionu może dochodzić do wysysania wody z syfonu przyboru sanitarnego znajdującego się na końcu podejścia. W podejściach niewiele dłuższych niż 3 m wystarczy na końcu zamontować syfon z zaworem napowietrzającym lub sam zawór napowietrzający.

Aby mieć pewność, że ścieki będą się przemieszczały w rurach pod wpływem własnego ciężaru (grawitacyjnie), poziome przewody należy układać ze spadkiem w kierunku przepływu ścieków – nie mniejszym niż 2%, ale też nie większym niż 15% czyli 2-15 cm na metr rury. Przy zbyt dużym nachyleniu przepływ byłby zbyt gwałtowny, co mogłoby powodować nadmierny hałas. Podejścia powinno się włączać do pionów pod kątem przekraczającym 45°, a kierunek prowadzenia poziomych przewodów zmieniać łagodnie, to znaczy pod kątem mniejszym od 90°. W tak prowadzonej instalacji opory przepływu są mniejsze.

 

Zalecane spadki przewodów odpływowych i podłączeń kanalizacyjnych:

Średnica przewodu [mm] Spadek minimalny [%] Spadek maksymalny [%]
≤110 2 15
160 1,5 15

 

Przewód o średnicy 160 mm to przykanalik, inaczej podłączenie kanalizacyjne. Zadaniem przykanalika jest odprowadzenie ścieków z budynku do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej, a na terenie nieuzbrojonym − do bezodpływowego zbiornika lub przydomowej oczyszczalni. W miejscu łączenia przewodów odpływowych z przykanalikiem montuje się studzienkę.

Minimalna średnica przykanalika wynosi 160 mm. Średnica ta może być równa lub większa od średnicy głównego przewodu odpływowego. Natomiast minimalny spadek przykanalika powinien wynosić i = 2%, zaś maksymalny            wynika z wytrzymałości materiału na ścieranie i może być ustalony z warunku największej dopuszczalnej prędkości przepływu ścieków przewodem.

Zaprojektowanie przykanalika polega na takim jego zwymiarowaniu aby:
– prędkość ścieków nie była mniejsza niż 0,8 m/s. Chodzi o samooczyszczenie się przewodu.
– napełnienie kanału nie było większe niż 60%.

 

Ponadto, każde urządzenie sanitarne podłączone do instalacji kanalizacyjnej musi mieć osobny syfon. W syfonie musi się stale znajdować woda, która stanowi rodzaj korka oddzielającego instalację od urządzenia sanitarnego. Jeśli którykolwiek z przyborów sanitarnych nie będzie miał syfonu, nieprzyjemna woń fekaliów będzie się wydostawała do pomieszczeń.

 

Nie wolno również zapomnieć o rurach wywiewnych, których zadaniem jest usunięcie zanieczyszczonego powietrza oraz wprowadzenie do instalacji powietrza potrzebnego do swobodnego spływania ścieków. Najskuteczniejsze są wywiewki umieszczane na pionie kanalizacyjnym, wyprowadzone ponad dach. Innym rozwiązaniem może być zawór napowietrzający umieszczony na przewodach wewnątrz domu. Wywiewka ma średnicę równą średnicy pionu kanalizacyjnego lub większą od niej.

 

Dodatkowo ważną rzeczą jest przestrzeganie minimalnych odległości pomiędzy rurami kanalizacji a przewodami innych instalacji. Rury odpływowe w gruncie umieszcza się:
–      minimum 1,5 m od przewodów wodociągowych i gazowych,
–      minimum 0,8 m od kabli energetycznych,
–      minimum 0,5 m od kabli telekomunikacyjnych.

Kanalizacja2

Instalacja kanalizacyjna wewnątrz domu. Źródło: www.muratordom.pl

 

 

Wszystkie wymagania projektowe instalacji kanalizacyjnej zostały przedstawione w normie PN-92 B-01707, z której do dnia dzisiejszego projektanci korzystają podczas projektowania tej instalacji.

 

Jako jedną z ciekawostek warto dodać, że remont instalacji kanalizacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym został zwolniony z konieczności uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego do przeprowadzenia tego rodzaju prac budowlanych nie jest konieczne dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast wykonanie kanalizacji w domach obrotowych jest uzależnione od projektu projektanta. Tego typu projekty nie są znane, ponieważ jest to jeden z rzadkich tematów. Jednak warto rozważyć tego typu pomysły. Analizując działanie domów obrotowych można znaleźć dwa rozwiązania na wykonanie kanalizacji w takich domach. Pierwszym z nich może być wykonanie rynny wokół domu, która będzie zbierała ścieki z pomieszczeń, a następnie odprowadzała je w jednym miejscu do studzienki rewizyjnej. Natomiast innym pomysłem, bardziej odpowiednim, wydaje się być idea sprowadzenia ścieków do miejsca, którym jest rdzeń domu obrotowego. Poprzez zamontowanie elastycznych rur oraz wykonanie odpowiedniego wycięcia przy rdzeniu domu w kształcie ćwiartki koła można pozwolić na przemieszczanie się rur i odbiór ścieków ze wszystkich pomieszczeń.

Napisała: Ewelina Nowak